Een verhaal uit Mpumalanga, de provincie van het hoog - en het laagvelt en de wereld van het dierenrijk.

Iedereen kent de scene uit de film de Lion King waarop de Leeuwenkoning hoog boven op de rots trots uitkijkt over het uitgestrekte laagland onder hem; zijn Koninkrijk. We weten allemaal dat in films flink wordt overdreven en geromantiseerd om alles nog indrukwekkender te maken. Echter, hier is niets gelogen of is het beeld mooier gemaakt. De filmmakers hebben goed gekeken en zich laten inspireren door een betoverende werkelijkheid van de gigantische klif in de Zuid-Afrikaanse provincie Mpumalanga in Blyde River Canyon als onderdeel van The Great Escarpment.

Op het plaatje de bewuste scene uit film De Lion King van Disney.

The Great Escarpment is in de reisverhalen en op kaart beter bekend als de Drakensberg welke vanaf het zuidoosten zich met meer dan 1000 kilometer uitstrekt langs de oostkust naar het noorden. Vanaf de grens met de provincie Mpumalanga gaat hij over in de Blyde River Canyon en loopt verder door naar het noorden en heet rond Tzaneen de Wolkberg Mountains, om uiteindelijk gedeeltelijk af te buigen naar het westen en op te gaan in de Southpansgebergte rond Louis Trichardt, tegenwoordig Makhado genoemd.

The Great Escarpment toont op de kaart als een spectaculaire bergrug langs de zuid- en oostkust met grillig gevormde bergmassieven en spectaculaire dorp-offs. The Great Escarpment die vanaf het zuiden afbuigt naar het oosten vormt de overgang van het hoger gelegen land ten westen, het Hoogvelt genoemd en het veel lager gelegen kustland in het oosten. In de provincie Mpumalanga maakt The Great Escarpment met een klifwand van ongeveer 1000 meter hoogte in Blyde Canyon de spectaculaire sprong naar het Laagvelt aan de oostkant. Dit Laagvelt kennen we beter als de plek van o.a. het Krugerpark en alle aangrenzende parken.

De Great Escarpment is ontstaan in de tijd waarin het oer contingent Gondwana langzaam uiteen begon te vallen. Delen van het continent begonnen uiteen te drijven als gevolg van de platentektoniek. Dit was het begin van de huidige contingenten zoals we deze nu kennen. Zo is vanuit Gondwana het huidige Afrika, Antarctica, Australië, India, het Arabische Schiereiland en Zuid-Amerika ontstaan. Het bewegen van de continentale platen betekent dat daar waar ze van elkaar wegdrijven (divergentie) ze op andere plaatsen kunnen botsen (convergentie) of langs elkaar schuiven (transforme) met als grote veranderingen aan het aardoppervlak zoals het ontstaan van gebergte en bijvoorbeeld vulkanisme. Een goed voorbeeld daarvan is het botsen van de Afrikaanse plaat tegen de Euraziatische plaat wat o.a. de bergketens in het zuiden van Europa tot gevolg had, zoals de Alpen, de Pyreneeën, de Apennijnen en Karpaten. Een ander voorbeeld is het ontstaan van de Himalaya door het botsen van de Indische plaat tegen de Aziatische plaat.

Als twee continenten uit elkaar bewegen ontstaat in de ruimte tussen deze twee platen een langwerpige diepte wat we een Rift noemen. Voorbeelden zijn de in Oost-Afrika en bijvoorbeeld de Dode Zee tussen Israël en Jordanië.

Het wegdrijven van het Afrikaanse continent van de andere delen van Gondwana, zoals beschreven, vormen de grenzen van het Afrikaanse continent, de zijde van de ontstane Rift. De laagte of depressie die door het uiteendrijven ontstond kwam onder water te staan en vormde zo het begin van de Atlantische oceaan aan de westzijde en de Indische oceaan aan de oostzijde van het Afrikaanse continent.

Echter als we nu een tour zouden maken langs de oostkust van Zuid Afrika dan zien we prachtige heuvels die uitlopen op zandstranden en duingebieden en uitgestrekte laagvelden. De kustlijn wordt niet gedomineerd door hoge kliffen met een verval van wel zo’n 1000 meter, waar onderaan de golven op de rotsen stukslaan. We komen die klif echter 150 kilometer landinwaarts tegen; The Great Escarpment. Vreemd, want dan klopt ons verhaal niet helemaal; die klif moet de overgang met de oceanen vormen.

Uitgebreid onderzoek heeft aangetoond dat vele miljoenen jaren geleden de Afrikaanse plaat, het Centraal Plateau en dan met name aan de oostzijde is opgetild met als gevolg dat de originele kustlijn hoger kwam te liggen. Land gelegen in het diepe gedeelte van het rif (depressie) dat eerst onder de zeespiegel lag, kwam nu voor een deel boven water. De Klif kwam daarmee verder landinwaarts te liggen en het nieuwe land vormt het laagland of het lager gelegen land, het gebied tussen de klif en de zee.

             

 

 

Ondanks haar huidige hoogte heeft de Escarpment en het achterliggende gebied over al die miljoenen jaren te maken gehad met erosie. Dat maakt dat de gehele Escarpment door de tijd heen lager is geworden en dat gebieden met minder hard gesteente meer geërodeerd zijn dan andere. Dit is in het land te herkennen aan de plateau-achtige bergvormen en uitgesleten valleien.

               

Omdat het gedeelte van de continentale Afrikaanse plaat dat we het Centraal Plateau noemen (grotendeels het huidige Zuid Afrika) omhoog is getild, zien we dat het gebied ten westen van de Great Escarpment op grote hoogte ligt. De grote steden Johannesburg en Pretoria liggen op respectievelijk 1755 m en op 1370 m hoogte. Voor ons Nederlanders wintersport waardige hoogtes. De Escarpment zelf kent een gemiddelde hoogte van zo’n 2000 m en heeft haar hoogste punt op de grens tussen Kwazulu/Natal en Lesotho met wel 3000 m. Dit gebied wordt door vele de Drakenberg genoemd. Echter wetende dat de Drakenberg de benaming is van de gehele zone van de Great Escarpment langs de oostkust, zou het beter zijn dit gebied The Lesotho Highlands te noemen.

          

         

 

 

Nu we weten welk enorm hoogteverschil er is tussen het Hoog- en Laagvelt en dat deze overgang in Blyde Canyon gevormd wordt door een enorme klif uitkijkend over het Laagvelt van Krugerpark, snappen we waarom de Lion King trots op een zo spectaculaire wijze kon uitkijken over zijn koninkrijk.

 

Zuidelijk Afrika

Contact

LiveToSeeAfrica B.V.

Drogteropslagen 53

7705 PC Drogteropslagen

Telefoon: 06-239 55 758

Email: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

          

Bewaren